‘Hitler, özgür basını Alman ulusunu yıkacak ‘zehir’ olarak gördü’

Dünya tarihinin en çok tartışılan insanlarından biri olan Adolf Hitler, ‘nasyonal sosyalizm’ adını verdiği dünya görüşünü açıklamak ve amaçlarını bildirmek için ‘Kavgam’ kitabını 20. yüzyılın ilk çeyreğinde yazar (1924-26). İki ciltten oluşan kitapta Hitler’in siyasal ve ekonomik tezlerinin yanı sıra kapitalizm ve Marksizm’e karşı eleştiriler de bulunuyor.

Hitler parlamenter demokrasiyi eleştirirken, milliyetçiliğin karşıtı olan enternasyonalizmi dönemin sosyopolitik koşulları altında kötüleyerek, Pancermenist idealler üzerine kurulu ‘Büyük Almanya’ hedefini açıkça dile getirmiştir. Zamanında yaklaşık 12 milyon adet satan ve 18 farklı dile çevrilen kitap, 1945 yılında yasaklanır. Bavyera eyaletinde bulunan kitabın telif hakları, 31 Aralık 2015 tarihi itibarıyla sona erdi.

Münih Çağdaş Tarih Enstitüsü (IfZ), kitabı, bilimsel ve ayrıntılı, açıklamalı olarak “Kavgam: Eleştirel Baskı” adlı yeni versiyonuyla yeniden basma kararını 2012 yılında alır ve kitap Kasım 2015 yılında tamamlanır. Kitabın bilimsel versiyonunu yayınlama kararı Almanya’da farklı tepkilere yol açmıştı. İki cilt halindeki yenilenmiş kitap, 8 Ocak 2016 tarihinde satışa sunulurken, kitabın yeni baskısında dipnotlarla yapılan şerhlerde tarihi belgelerle gelişmeler izah ediliyor, Hitler’in düşünceleri ve iddiaları modern araştırma sonuçlarıyla karşılaştırılıyor.

Kitabı hazırlayan editörler, yapılan izahatlarla Hitler’in propagandasına, yalanlarına ya da yarı doğrularına, nefret söylemlerine bilimsel karşı tezler ortaya koymayı hedeflediklerini belirttiler. Bu şekilde kitaba toplam 3 bin 500 geniş kapsamlı ve uzun dipnot yazıldı. IfZ tarafından 4 bin adet basılan kitabın 8 Ocak 2016’da satışa başlanmasından önce 15 bin adet sipariş verilmişti. Kavgam: Eleştirel Baskı, geçen haftadan itibaren Der Spiegel’in en çok satan kitaplar listesinde ilk sırada yer aldı.

Eleştirel baskının ortak editörlerinden ve Münih Üniversitesi, Modern ve Çağdaş Tarih Bölümü Araştırma Görevlisi Dr. Thomas Vordermayer ile ZAMAN ALMANYA olarak yaptığımız röportajda, kitabın toplumda tehlike oluşturup oluşturmayacağı, mülteci krizi ışığında artan yabancı düşmanlığı, kitabın bunca sene yasaklı kalması ve Hitler’in basın özgürlüğü anlayışı gibi birçok farklı konuda konuştuk.

Yaptığınız analizlerden sonra, kitabın insanlık tarihi için tehlikeli olduğunu düşünüyor musunuz, yoksa bunun aksine mi inanıyorsunuz?

Kitabın bugünkü toplum için tehlike oluşturduğuna inanmıyorum. Hitler, sadece bugünün okuyucuları değil, aynı zamanda sağ akımın okuyucularının bile ilgisini çekmeyen birçok konudan bahsediyor. Örneğin, I.Dünya Savaşı, 1923 yılındaki Almanya’daki Fransız işgali ve 1914 yılından önceki Alman devleti ve toplumundan uzunca bahsediliyor. Eğer bugünkü sağ eğilimli parti ve kuruluşların İslam nefreti gibi önemli konularına bakarsanız, bu görüşlerle ilgili Kavgam’da herhangi bir argüman bulamazsınız. Bu kitapta İslamofobi ideolojisini destekleyen tek bir cümle bile yok. Ayrıca, bana göre, Kavgam ile günümüzdeki sağ hareketler arasında herhangi bir paralelliğin olduğunu sanmıyorum. Böyle bir varsayım saflık olacaktır. Irkçılık, yabancı düşmanlığı ve antisemitik fikirlerin çekirdekleri hâla var. Ancak bugün hiçbir tarafsız okuyucu Kavgam’ı okuyarak nasyonal sosyalist olmaz.

Özellikle, mültecilerin akın ettiği bu zamanda, sağ radikalizm yükseliyor. Yeni basılan kitap sağ kesim için yeni bir ilham kaynağı olabilir mi?

Sanmıyorum. 1945 yılından bu yana III. Reich döneminde Kavgam baskısının yasaklanmadığını göz önünde bulundurmanız gerekiyor. Kitabı okumak isteyenler için her zaman Kavgam’ın kopyasının satıldığı ikinci el kitap pazarları mevcuttu. Aslında, gerçekte kitap hiç bir zaman tamamen halktan yasaklanmadı. Bildiğimiz kadarıyla, son yıllarda Kavgam radikal sağ için bir ‘kupa’ gibiydi. Toplumdaki birçok insan kitaba sahipti, ancak çok az bir kısmı ayrıntılı okudu. Ayrıca, internetin icadıyla, ilgi duyanlar için kitabın metni sadece birkaç ‘tık’ uzakta idi.

Eğer Kavgam herhangi bir tehlike oluşturmuyorsa, neden bu kadar yıl yasaklandı?

Hiç bir siyasetçi Kavgam’ı yasallaştırarak, bir şey kazanamaz. Yani, kitabın yeniden basılmasına, hatta bilimsel çalışması için bile izin verilmiyordu. Yıllardır Alman siyasetçiler Kavgam’ı ellerinden geldiğince göz ardı ettiler. Tâ ki, 2012 yılına kadar. O zaman 2015 yılı bitmeden önce bir şeyler yapılması gerektiği aşikâr oldu. Çünkü İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Bavyera eyaletinin elinde bulunan Kavgam’ın telif hakları 2016 Ocak ayında sona eriyordu. 2012 yılında Bavyera Hükümeti, Münih Çağdaş Tarih Enstitüsü tarafından hazırlanacak Kavgam’ın bir bilimsel baskısına finansal olarak yardım etmeye karar verdi. Bu bana göre, yapılan tek doğru şeydi.

Hitler, Kavgam’da olayları nasıl anlatıyor?

Kavgam kitabında, Hitler olayın sadece bir yönünü bilinçli bir şekilde anlatıyor. Hitler’in dünya görüşüne uymayan bilgiyi eklememek Kavgam kitabının ana konsepti ve dizaynı. Hattâ Hitler, ‘doğru okumanın sanatı’, insanın esas inancına uymayan bilgiyi önemsememek tekniğinde yattığını savunuyor.

Hitler’in Kavgam kitabında, özgür düşünce ve basın nasıl ele alınıyor?

Kavgam’da Hitler sadece sol-kanat, liberal ve yahudi gazetecilere saldırmıyor, aynı zamanda, her türlü basın özgürlüğünün sonlandırılmasını talep ediyor. Devletin basını ‘acımasız bir kararlılıkla’ kontrol etmesi gerektiğini savunuyor. Bunun dışında, özgür basını kaçınılmaz olarak Alman ulusunu yıkacak bir ‘zehir’ ile ilişkilendiriyor. Ardından, iktidara geldikten sonra, tüm sol görüşlü gazeteleri yasaklayarak, yahudi gazetecileri meslekten men ederek ve basının içeriğini kontrol ederek bu düşüncesini gerçekleştiriyor.

Günümüzde, Hitler’in fikirlerinin insanlar için nasıl bir anlamı olabilir? Kitabın topluma zararlı olmaması için bir önlem aldınız mı?

Bana göre bu bir bilim adamının görevi değildir. Daha önce dediğim gibi, Kavgam, toplum için tehlike arz etmiyor. Herhangi bir okuyucu, bu baskı hakkında kendi fikrini oluşturabilmeli ve oluşturmalıdır. Editörler olarak biz her türlü adil yorum ve eleştiriye açığız. Şahsen son üç yılda elde ettiğimiz başarıdan ötürü gurur duyuyorum. Ancak açıkçası hiçbir bilimsel bir çalışma mükemmel olamaz.

Bu projede şahsi olarak neden yer alma kararı aldınız?

Kavgam’ın eleştirel baskısı öncesi zaten üç senedir, ulusal sosyal hareketlerin birçok fikrini aldığı 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başlarındaki sözde Volkische Bewegung adlı bir kitap üzerinde çalışıyordum. Bu harekette, Hitler’in Kavgam kitabında sunduğu birçok konu yaygındı ve tartışılıyordu. Tarihçi olarak bu konularla ilgili bilgi sahibiydim. Kavgam’ın eleştirel baskısında çalışmak, yaptığım bilimsel araştırmayı daha geniş bir kitleye tanıtmak için büyük bir fırsattı.

Kitap beklediğiniz ilgiyi gördü mü?

Bugüne kadar bizim ‘eleştirel baskımız’ çok iyi karşılandı. Kitabın siparişleri bugüne kadarki tüm beklentilerimizi aştı. Ocak başında 15 bin sipariş verilmişti. Ve bu rakam giderek artıyor.

Farklı dillerde yayımlanması ile ilgili bir çalışma var mı?

Ben bu karara dahil değilim. Ancak kitaba, yabancı yayınevlerinden büyük bir ilgi var. Şahsen çok profesyonel bir İngilizce baskısını görmek istiyorum. Fakat böyle bir şeyin olmasını zamanla göreceğiz.

Bu proje üzerinde kaç yıl, kaç kişi çalıştı?

Bu baskı üzerinde çalışmaya Ağustos 2012’de başladık ve Kasım 2015’te bitirdik. Proje üzerinde çalışan bilim adamlarının sayısı iki ile altı arasında değişti.

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind markiert *


*