BLOG – YAZI: ‘Selektör’ Avrupa’da ‘GEÇ’ Türkiye’de ‘DUR’

‘Gurbetçi’ ya da ekseri tabir ile ‘Alamancı’ sözcüğü her ne kadar Avrupa’da yaşayan Türk asıllı vatandaşlarımızı rahatsız etse de, daha kapsayıcı bir tanım bulana kadar ‘gurbetçi’ tabiri tedavülden kalkmayacak gibi. Gurbetçi bir ailenin çocuğu olarak gözlemim şu ki; bu gurbetçiler, seneyi ikiye ayırır ve genelde konuşulacak spesifik bir konu yoksa sohbetin mevzusu hızlı bir şekilde ‘izin’den önce ve ‘izin’den sonra olarak ikiye ayrılır (Buradaki ‘izin’ tatil anlamında kullanıyor ki gurbetçilerin yaz tatili bir ila iki ay arasında değişiyorken Avrupalılarda yaz tatili 2 haftaya geçmez). İzinden dönenlere tatilin nasıl geçtiği, -eskiden köyde- şimdilerde hangi beş yıldızlı otelde konakladığı sorulur. Bu minvaldeki sohbetler yılbaşına kadar sürer. 1 Ocak tarihinden itibaren ise sohbet konusu geçmişten geleceğe taşınır. Artık yapılanlar değil yapılacaklar sorgulanır; “izin var mı bu yıl, nerede denize gideceksiniz, memlekete uğrayacak mısınız, bak İstanbul çok güzel muhakkak gitmelisin bu yaz”

“Türkiye’ye karayolu ile tatile gelenlerin en korkulu rüyası, Kapıkule Gümrük Kapısı’ndan geçtikten sonra başlar” sözü bana göre abartılıdır. Edirne –İstanbul otoyolu gayet Avrupa standartlarında olduğundan, kat edilen 3 bin km’lik yoldan pek bir farkı yoktur. Esas, İstanbul trafiğine dalan gurbetçilerin ortak kanaati ‘Allah’ım bize kazasız belasız şu İstanbul’u çıkmak nasip et’ minvalindedir. Hiçbir Türk’ten duymadım ki, yol üstünde Belgrad’a ya da Frankfurt’a girerken bu şekilde dua etsin. Bu kaygının altında yatan unsur trafikte yaşanılan ikilemdir. Avrupa’da trafik kurallarına uyum had safhada olduğu için bizim insanımızın kural tanımazlığı direkt göze battığından bir süre sonra insanımız da o kurallara riayet etme ihtiyacı hissediyor.

SELEKTÖR YAKMAK AVRUPA’DA ‘GEÇ’, TÜRKİYE’DE ‘DUR’ DEMEK

Dünyanın her yerinde kırmızı trafik ışığı ‘dur’, yeşil ışık ‘geç’ anlamına gelir. Bu şekilde herkesçe malum trafik kuralları değildir esas anlamda gurbetçilerin kafasını karıştıran. Avrupa’da karşıdan gelen araçtan selektör yakılıyorsa bu “geçiş hakkı benim ancak madem aracın burnunu çıkardın, buyur sen geç” anlamına gelirken, Türkiye’de yakılan selektör “dur durduğun yerde, aracın burnunu daha fazla çıkartma, ben geliyorum, sen bekle” anlamındadır. İşte bu ayrımı ilk etapta yapamayan gurbetçi sürücüler ciddi tehlikeler yaşıyor, “Adam selektör yaktı, ama geçsem mi geçmesem mi?” diye tereddüt içinde kalıyor.

“YAYAYA ÇARPACAĞINA, ÇEK SİLAHI VUR DAHA AZ CEZA ALIRSIN”

Bir diğer ikilem, yayaların, araçlara göre geçiş üstünlüğü konusunda yaşanıyor. Artık Türkiye’dekilerin de duyduğu ve imrendiği açık bir kuraldır; Avrupa’da bir yaya adımını kaldırımdan yola attığı andan itibaren geçiş üstünlüğüne sahiptir. Diğer bir deyişle trafik ışığı bulunmayan bir kavşakta sürücüler sokağı geçmek isteyen yayaya durarak yol verir. Denir ki “Avrupa’da yayaya çarpıp öldüreceğine, çek silahla vur, daha az ceza alırsın”. Hal böyleyken, orada bu kurala alışan gurbetçilerimiz Türkiye’de çift yönlü ikilem yaşıyor. Yaya iken, alışık oldukları haliyle araçların yol vereceklerini hesaplayarak yola fırlayarak ezilme tehlikesi atlatıyor. Ya da şoför koltuğunda oturan gurbetçi vatandaşlar örneğin bir sokağa dönerken yayaya yol vermekle vermemek arasında tereddüt yaşıyor. Yayaya yol verilmesi gerekir refleksi ile aniden dursa arkadan gelen diğer sürücüler böyle bir davranışa alışık olmadığı için bizim gurbetçinin aracına vurma ihtimali var. Haydi, arkadan gelen herhangi bir otomobil yok, bu kez gurbetçi şoför yaya için dururken, yaya da böyle bir yol verme beklentisi içinde olmadığından aracın geçmesi için kaldırımda bekliyor. Yani bir süre karşılıklı bekleniliyor.

Demem o ki, gurbetçiler sadece kültürel ya da milli değerler açısından iki vatan arasında gel-git yaşamıyor. Aidiyet hissi bakımından geçmiş ile geleceklerini temsil eden çift ülke sendromu kadar en basitinden trafikte dahi bir kafa karışıklığı yaşamak durumunda kalıyor.

Yazan: Vedat Denizli

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind markiert *


*